Фойдаланувчи “Видеоконференсалоқа” тизимига кириши учун аввало унинг ишчи (ёки шахсий) компютери Олий суднинг корпоратив
ёки
интернет тармоғига уланган
бўлиши шарт. “Видеоконференсалоқа” тизимига кириш учун ҳозирги кунда амалиётда кўп ишлатиладиган Гоогле Чроме, Опера, Мозилла, Фирефох (охирги версиялари тавсия этилади)
каби замонавий интернет браузерларидан фойдаланилади. Веббраузеридаги манзил қаторига ҳттп://вка.суд.уз/судя.ҳтмл манзили терилади. Авторизатсия саҳифасидаги логин ва парол майдонларига ҳар бир судга тақдим этилган логин ва парол киритилади ҳамда кириш тугмаси танланади. Янги очилган саҳифадан
“Юклаб олиш” тугмасини танлаш орқали видеоконференция яратиш имкониятини берадиган
“ТЕ Десктоп” (компютер учун) ёки “ТЕ Мобиле” (мобил қурилма учун) иловаси юклаб
олинади. Видеоконференцияни яратиш заруратига қараб МС Wиндоwс, иМаc, иОС ва Андроид
операцион тизимлари учун мўлжалланган вариантлардан бири танланади. Юклаб олинган дастурни (бизнинг мисолда “ТЕ
Десктоп” (компютер учун)) “Ок” ва “Далее” тугмаларини босиш орқали компютерга ўрнатилади.
“Настройка сервера” тугмаси танланиб, адрес ва порт қаторлари расмдаги рақамларга
ўзгартирилиб, “Сохр.” тугмаси танланади. Ҳар бир судяга тақдим этилган логин ва парол киритилиб, авторизатсиядан ўтилади. Йўриқноманинг 3-бандидаги
дастур юклаб олинган саҳифадан, яъни суд мажлисига тайинланган ишлар рўйхатида тегишли суд мажлисида видеоконференсалоқа режимида иштирок этиш учун логин олган қатнашувчи маълумотлари, иш рақами, иштирокчи ҳолати (оффлине/онлине)
ва
масъул судя тўғрисидаги маълумотлар акс этади. Ушбу рўйхатдан иш рақами ва қатнашувчи маълумотларига қараб қатнашувчининг логини кўчириб
олинади. Видеоконференция яратиш учун кўчириб олинган
қатнашувчилар логинлари авторизатсиядан ўтилган “ТЕ Десктоп” иловасидаги белгисини танлашорқали“Новый
контакт” қатори танланиб, қатнашувчи маълумотлари тўлдирилади ва “ОК” тугмасини
танлаш орқали контанктлар рўйхатига сақлаб олинади. “Создат конференцию” тугмаси танланади ва сақланган контактларнинг ўнг томонидаги “+” тугмаси танланиб қўшиб чиқилади ва “Мултимедийная конференция” қаторига белги қўйилиб “Начат” тугмаси танланади. Барча
қатнашувчиларга видеочақирув юборилади ва жавоб берилган қатнашувчилар видеоконференция
иштирокчиси бўлишади. Агар дастурда “Ёу аре тҳе онлй партиcипант” деган маълумот акс этса, видеоконференциядафақат судя иштирок этаётганлигини англатади. Қатнашувчиларга қайтадан видеоқўнғироқни амалга ошириш ёки янги қатнашувчи қўшиш учун “Списоксайтов”тугмаси танланади: Янги очилган
иштирокчиларни бошқариш панелида
видеоконференция иштирокчилари рўйхати акс этади. Янги иштирокчи қўшиш учун “+” белгиси танланади ва “Заметка”
ойнасидан “Запрос” тугмаси танланади. Излаш майдонига қатнашувчи логини киритилади ва “Локалные” қаторидан топилган қатнашувчидаги “+” белгиси танланиб
“Пригласит”тугмаси орқаливидеоқўнғироқ амалгаоширилади. Қатнашувчининг логини ёки
исми шарифининг устига сичқончанинг ўнг тугмачаси орқали очилган ойнадақуйидаги функсиялардан фойдаланиш мумкин: -“Просмотрет сайт”-видеоконференция иштирокчиларини кўриш; “Отключит звук микрофона”-иштирокчинингмикрофонини ўчириш; “Транслироват сайт”
–
иштирокчини барча иштирокчиларга
асосий экранда кўрсатиш. Судянинг камерасини ўчириб қўйиш учун “Отключит локалную камеру” белгиси танланади: Судянинг микрофонини ўчириб қўйиш учун “Отключит звук локалного микрофона”белгиси танланади: Овоз динамикасини ўчириш учун “Отключит звук динамика” белгиси танланади: Яратилган видеоконференция узлюксиз 2 соат давом этади. Агар суд мажлиси 2 соатдан узоқ вақт давом этса қатнашувчиларни бошқариш панелидан соат белгиси танланади ва “Продлит”ойнасидан керакли вақт танланиб “Ок” тугмаси танланади. Суд мажлиси тугагандан сўнг “Завершит вызов” тугмаси танланиши шарт. Акс ҳолдакейинги видеоконференцияни ташкил этиш имкони бўлмайди.
Икромжон Холбеков,
Навоий туманлараро маъмурий суди
судья ёрдамчиси